Türkiye ekonomisinde vatandaşın, esnafın ve işletmelerin geleceğe nasıl baktığını gösteren önemli göstergelerden biri olan güven endeksleri, Haziran 2026'da genel olarak olumlu bir tablo ortaya koydu. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörlerinde güven endeksleri yükseldi. Her ne kadar artış oranları çok yüksek olmasa da ekonomide faaliyet gösteren kesimlerin geleceğe ilişkin beklentilerinin bir miktar iyileştiği görülüyor.
Ekonomide güven kavramı son derece önemlidir. Çünkü işletmeler geleceğe güven duyduklarında yatırım yapar, personel alır ve üretimlerini artırır. Tüketiciler de geleceğe güven duyduklarında harcamalarını artırır. Bu nedenle güven endekslerinde görülen yükselişler, ekonominin genel gidişatı açısından dikkatle takip edilir.
Haziran ayında hizmet sektörü güven endeksi yüzde 1,4 artarak 110,5 seviyesine yükseldi. Hizmet sektörü denildiğinde akla restoranlar, kafeler, oteller, ulaştırma şirketleri, sağlık kuruluşları ve benzeri birçok hizmet alanı geliyor. Endeksin 100 puanın üzerinde olması, sektörde faaliyet gösteren işletmelerin genel olarak iyimser olduğunu gösteriyor.
Hizmet sektöründeki yükselişin arkasında özellikle son üç aylık dönemde hizmetlere olan talepte yaşanan artış bulunuyor. Bu kalemde yüzde 2,7'lik yükseliş dikkat çekiyor. Yaz sezonunun başlaması, turizm hareketliliğinin artması ve iç tüketimdeki canlılığın sürmesi, hizmet sektörünün moralini yükselten başlıca unsurlar arasında yer alıyor.
Özellikle turizm bölgelerinde oteller, restoranlar ve ulaşım hizmeti sunan işletmeler yaz aylarının başlamasıyla birlikte yoğun bir döneme girdi. Bu durum hizmet sektöründe faaliyet gösteren firmaların gelecek aylara daha umutlu bakmasına neden oluyor.
Perakende ticaret sektöründe de güven endeksi yükselmeyi sürdürdü. Endeks haziran ayında yüzde 0,3 artarak 112,8 seviyesine çıktı. Bu rakam, perakende sektöründeki işletmelerin genel olarak iyimser olduklarını gösteriyor.
Ancak perakende sektörünün detaylarına bakıldığında bazı karışık sinyaller de görülüyor. Son üç aylık dönemde satışların arttığı belirtilirken, gelecek üç aya ilişkin satış beklentilerinde yüzde 1,6'lık düşüş dikkat çekiyor. Bu durum, esnafın mevcut satışlardan memnun olduğunu ancak önümüzdeki döneme ilişkin biraz daha temkinli davrandığını ortaya koyuyor.
Özellikle yüksek faiz oranları, krediye erişimde yaşanan zorluklar ve vatandaşların harcamalarını daha dikkatli yapmaya başlaması, perakende sektörünün geleceğe yönelik beklentilerini sınırlayan unsurlar arasında bulunuyor. Buna rağmen endeksin 112,8 gibi yüksek bir seviyede bulunması, sektörün genel görünümünün halen güçlü olduğunu gösteriyor.
İnşaat sektöründe ise uzun süredir devam eden dalgalı seyir yerini sınırlı da olsa iyileşmeye bıraktı. İnşaat güven endeksi haziran ayında yüzde 1,1 artarak 83 seviyesine yükseldi. Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor. İnşaat sektöründeki güven endeksi yükselmiş olsa da hâlâ 100 puanın altında bulunuyor. Bu da sektörün genel olarak kötümser bölgede kalmaya devam ettiğini gösteriyor.
İnşaat sektöründe alınan siparişlerin mevcut düzeyini gösteren endeks yüzde 2 gerileyerek 79 seviyesine düştü. Bu durum yeni projeler konusunda istenilen hareketliliğin henüz oluşmadığını ortaya koyuyor. Buna karşılık gelecek üç aylık dönemde toplam çalışan sayısına ilişkin beklentinin yüzde 4 artması dikkat çekiyor. Firmalar önümüzdeki dönemde iş hacminin artacağını düşünerek istihdam planlarını büyütmeye hazırlanıyor.
Kentsel dönüşüm projeleri, deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmaları ve kamu yatırımları inşaat sektörüne destek vermeye devam ediyor. Ancak yüksek finansman maliyetleri ve kredi faizleri sektörün önündeki en önemli engeller olarak varlığını sürdürüyor.
Ekonomistler, güven endekslerindeki yükselişin olumlu olduğunu ancak kalıcı bir iyileşmeden söz etmek için daha güçlü verilerin görülmesi gerektiğini belirtiyor. Özellikle enflasyonun düşüş eğilimini sürdürmesi, faizlerde ilerleyen dönemde yaşanabilecek olası gerilemeler ve iç talebin dengeli şekilde devam etmesi güven artışını destekleyebilir.
TÜİK'in hesaplamalarına göre güven endeksleri 0 ile 200 arasında değer alıyor. Endeksin 100'ün üzerinde olması iyimserliği, 100'ün altında olması ise kötümserliği ifade ediyor. Bu açıdan bakıldığında hizmet ve perakende ticaret sektörleri geleceğe umutla bakarken, inşaat sektörünün henüz tam anlamıyla güven bölgesine geçemediği görülüyor.
Sonuç olarak Haziran 2026 verileri, Türkiye ekonomisinde faaliyet gösteren sektörlerin genel olarak temkinli iyimserlik içinde olduğunu gösteriyor. Hizmet ve perakende ticaret sektörlerinde moraller yükselirken, inşaat sektörü de yavaş da olsa toparlanma sinyalleri veriyor. Önümüzdeki aylarda enflasyon, faizler ve iç talebin seyri, güven endekslerinin yönünü belirleyen en önemli faktörler olmaya devam edecek. Ekonomide güven arttıkça yatırımın, üretimin ve istihdamın da güçlenmesi bekleniyor. Bu nedenle güven endekslerinde görülen her artış, ekonominin geleceğine ilişkin umutları bir miktar daha artırıyor.
