Dünyanın çarkları dönerken, enerji piyasalarında son dönemin en ilginç ve en çok konuşulan tablosu yaşanıyor.
Küresel çapta yaşanan savaşlar ve krizler bir yandan belirsizlik yaratırken, diğer yandan dünyanın en büyük enerji devlerinin kasasında inanılmaz bir para yığını oluşturdu.
Yılın ikinci çeyreğinde Exxon, Chevron, Shell, TotalEnergies ve BP’den oluşan 5 dev şirkette yaklaşık 70 milyar dolarlık devasa bir nakit birikti.
Şirketlerin birleşik net geliri, bir önceki yıla kıyasla yüzde 160 gibi baş döndürücü bir artışla 47 milyar dolara ulaştı.
Bu rakam, tarihsel olarak tüm zamanların en yüksek üçüncü seviyesi anlamına geliyor.
Yani ortalıkta büyük bir fırtına varken, bu devler adeta para basıyor.
Peki, bu kadar büyük bir nakit akışı ellerine geçince gelişmiş ülkelerdeki dev şirketler ne yapıyor?
Sadece temettü dağıtıp ortaklarını sevindirmekle kalmıyorlar.
Bu devasa bütçeler stratejik hamleler için birer koz olarak kullanılıyor.
Avrupalı ve Amerikalı devler, biriken karlarıyla yenilenebilir enerji, hidrojen teknolojileri, karbon yakalama sistemleri ve sıfır emisyonlu projelere milyarlarca dolar aktarıyorlar.
Yani yarının dünyasında var olabilmek için bugünün parasıyla geleceği satın alıyorlar.
Rafinerilerini yapay zeka destekli otomasyonlarla donatıp maliyetleri minimuma indiriyorlar.
Lojistik ağlarını ve depolama kapasitelerini genişleterek olası krizlere karşı kalelerini sağlamlaştırıyorlar.
Aynı rüzgar bizim ülkemizde de esiyor.
Türkiye’nin enerji üssü konumundaki TÜPRAŞ'ta da bu dönemde olağanüstü bir nakit akışı ve birikim oluştu.
İşte tam da bu noktada, ekonomi ve enerji kulislerinde çok önemli bir soru yüksek sesle sorulmaya başlandı:
"Acaba bu birikimi, Türkiye’ye daha büyük, daha çevreci ve tamamen yeni nesil teknolojilerle donatılmış yepyeni bir petrol rafinerisi kurmak için değerlendirmenin vakti gelmedi mi?"
Gelin düz mantıkla düşünelim:
Elinizde güçlü bir sermaye ve birikmiş bir nakit varsa, bunu sadece elde tutmak bir süre sonra erimesine yol açabilir.
Bunun yerine bu gücü;
Dışa bağımlılığı azaltacak,
En son çevre teknolojileriyle donatılacak,
Geleceğin yakıt türlerine ve petrokimya hammaddelerine esneklik sağlayacak devasa bir yatırıma dönüştürmek, ülkenin yarım asırlık enerji güvenliğini garanti altına almak demektir.
Dünya büyük bir dönüşümden geçerken, elimizdeki bu finansal gücü sadece günü kurtarmak için değil, yarının rekabet liginde Türkiye’yi en üst sıraya taşıyacak hamleler için kullanmalıyız.
Akıllı para, kriz anında bile geleceği inşa eden paradır.
Şimdi Türkiye için de bu akıllı adımı atma ve kasadaki gücü kalıcı bir teknoloji hamlesine dönüştürme zamanıdır.
