Kuneytra
Kuneytra Suriye’nin güneybatısında stratejik öneme sahip Golan Tepeleri bölgesinde yer alan vilayettir. Kent merkezi 1967 Altı Gün Savaşı ve 1973 Yom Kippur Savaşı süreçlerinde yıkıma uğramıştır. 1967 öncesinde 20 ila 30.000 civarında olan şehir nüfusu savaşlar ve işgaller dolayısıyla erimiş ve birkaç yüz kişiye düşmüştür. Sonraki dönemlerde vilayetin toplam nüfusu 100-150.000 arasında yükseliş göstermiştir. Nüfusun yükselişe geçmesinde göçmenlerin rolü büyük olmuştur.
Kuneytra’da Bizans döneminden itibaren başlayan yerleşim 19’uncu yüzyıla kadar kervanlar için bir durak veya konaklama yeri olarak hizmet vermiştir. 19’uncu yüzyılın sonları ve 20’nci yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti tarafından Golan ve Kuneytra bölgelerine Müslüman Kafkas/Çerkes göçmen nüfusu yerleştirilmiştir. Savaşlar esnasında bu nüfus Şam ve civarına göç etmiştir. Bu bölgede 1948 sonrasında kurulan mülteci kampları ve yerleşimler nedeniyle sınırlı oranda Filistinli mülteciler barınmıştır. Tarihsel olarak varlık gösteren bir diğer unsur Golan Türkmenleridir. Bunlar da işgaller nedeniyle Şam ve civarına yerleşmiştir.
Aşiret kültürü ve akrabalık ilişkilerinin kuvvetli olduğu Kuneytra’nın Golan kasabalarında ve Suriye tarafındaki sınır köylerinde Dürzi topluluğu yaşar. Kırsal kesimde yaşayan nüfusun temel geçim kaynağı tarım (özellikle elma, zeytin ve tahıl üretimi) ile hayvancılıktır.
Bugüne gelirsek
Bölge, Suriye ile İsrail arasındaki savaşlar sonrasında İsrail askeri güçleri tarafından işgal edilmiştir. İsrailliler 1974'te çekildiğinde, kasabayı sistemli olarak soymuşlardır. Yıllar sonra Suriyeliler, harap olmuş bu beldeyi yeniden yerleştirmeye karar vermişlerdir.
Modern Suriye'nin oluşumuyla kasaba daha Arap Karaktere bürünmüş ve 1960'ların ortalarına gelindiğinde önemli bir yol kavşağı, bölgesel Pazar yeri Suriye askeri merkezi haline gelmiştir.
1974'te ayrılma anlaşması sonucunda Kuneytra, Suriye ile İsrail arasında askeri olmayan tampon bölge dahil olmak üzere BM Bağımsızlık Gözlemci Gücü (UNDOF) denetimine alınmıştır.
Kuneytra ilinde bulunan tarım arazileri, İsrail güçlerinin sınır ihlalleri, "Sufa 53" adı verilen askeri projeler, kazı çalışmaları ve kimyasal herbisit (ot öldürücü) püskürtme işlemleri nedeniyle büyük tahribata uğratılmıştır. Bölgedeki çiftçiler mahsullerine ulaşmakta ve geçimlerini sağlamakta çok büyük zorluklar yaşamaktadırlar.
Kuneytra'daki Tarım Arazilerinin Durumu
Açık kaynaklarda belirtildiği üzere
***İsrail tankları ve askeri araçları Kuneytra kırsalındaki köylere girerek çiftçilerin sulama motorlarını ve tarım ekipmanlarını hedef alıp kullanılamaz hale getirmekte,
***Bölgedeki uçak ve araçlarla tarım arazilerine kimyasal maddeler püskürtülmekte, bu nedenle binlerce dönüm ekili alanın, meyve bahçelerinin ve mahsullerin sararıp kuruduğu yerel kaynaklarca rapor edilmekte,
***Tampon bölge içerisinde yürütülen yol ve hendek inşaatları, binlerce dönüm tarım arazisinin ve meraların yitirilmesine, ayrıca su akışlarının bozularak yolların ve tarlaların zarar görmesine yol açmakta,
***Çobanlar ve çiftçiler meralara ve tarlalarına yaklaşamadıkları için hayvancılık ve tarım faaliyetleri neredeyse durma noktasına gelmektedir…
İsrail'in bu uygulamalarıyla Kuneytra'nın 12 bin dönümü kayıptır. Tarım arazilerinin tahribatı, hem bölgedeki özel köylerin insansızlaşmasına yol açmakta hem de Suriye'nin güneyindeki gıda güvenliğini doğrudan tehdit etmektedir. Bölgedeki nüfusun %90'ından fazlası geçimini tarım, hayvancılık ve arıcılıktan sağlamaktadır.
İsrail kara birliklerinin sızmaları, topçu ateşleri ve kimyasal ilaçlamaları Kuneytra'nın kuzey ve güney kırsalındaki birçok spesifik köyü doğrudan etkilemiştir.
Bi'r-i Acem ve Berika köyleri, planörlerle havadan püskürtülen herbisitlerden (ot öldürücü kimyasallar) en çok zarar gören yerlerin başındadır. Bölge sakinleri, meraların zehirlenmesi nedeniyle hayvancılığın sürdürülemez hale geldiğini ve köylerin büyük oranda boşalarak sadece 50-60 ailenin kaldığını aktarmışlardır.
Bir başka sınır köyünde zırhlı araçlar ve buldozerlerle köylere girilerek meyve bahçeleri ve ekili araziler tahrip edilmekte, geçici askeri kontrol noktaları kurulmaktadır. Tarlalarını hasat etmeye çalışan çiftçilere ateş açılmakta ve tarım makineleri hedef alınmaktadır.
Sonuç
İsrail, ABD’nin desteğiyle Suriye’nin harp silah ve araçlarını, tüm savunma ve askeri malzeme üretim sistemlerini, liman ve hava alanlarını imha etmiş, birçok insanın ölümüne sebep olmuştur.
Yine ABD’nin “Saldırıları kesin” talimatıyla savaş hali sona erdirilmiş, ancak yazıdan da algılayacağınız üzere sinsi bir tahribat devam etmektedir. Zaten Suriye’nin güneyinde Dürziler, tamamen İsrail yanlısı ve onları kontrolündedir. Yani savaş ve tahribat alttan alttan devam ettirilmektedir.
