Bebek Kasrı’nda toplantı
1789 yılında Nemçe Musalahası (Barış) ve Devlet-i Aliye ile Prusya kralı arasında yapılacak ittifak için İngiliz elçisi, Felemenk (Hollanda) elçisi, Sadrazam (Başbakan) Abdullah Molla Efendi ve Reisülküttab (Dışişleri Bakanı) Bebek Kasrı’nda toplanmışlar. İttifakın esasları hakkındaki mükâlematı (karşılıklı konuşmaları) bir mazbataya (tutanağa) geçirmişler.
Her talep veya niyazın kabul görebileceği düşüncesi hep var olduğundan sonraki yeni talepler de sıralanıyormuş. 1790’dan itibaren Felemenk ve İngiltere elçilerinin Osmanlı ülkesine tayinen geliş ve ayrılışlarında da mezkûr (sözü edilen) sefineden (gemiden) top endahtına (atışına) müsaade edilmesi için tercüman tarafından takrir (resmi yazı) verilmiş.
Hatta bu konu daha da genişletilmek istenmiş. 1790 yılında Prusya ve Felemenk elçileri, Karadeniz çıkışında bulunan kaleleri ve Rumelikavağı tabyalarındaki topların temaşasını (gezilip görülmesini) resmi müracaatla talep etmişler. Osmanlı hükümeti, bu talebi uygun görmüş ve üç kıta (adet) sekdirme topu atılmak suretiyle güllelerin sekdirme atışını izlettirmiş. Her iki elçi de atışı beğendiklerini belirtmişler.
Batavya Cumhuriyeti (Bataafse Republiek)
Batavya Cumhuriyeti, Fransız Devrim Savaşları döneminde, günümüz Hollanda (Birleşik Felemenk Cumhuriyeti veya Yedi Eyalet Cumhuriyeti) topraklarında 19 Ocak 1795 – 5 Haziran 1806 tarihleri arasında varlığını sürdürmüş kısa ömürlü bir cumhuriyettir. Yıkılışından sonra Hollanda Krallığı (Koninkrijk Holland) adıyla devam etmiştir.
Devrimci Fransa’nın devrim ordularının 1795’te Hollanda’yı işgal etmesi ve yerel “Yurtseverler” (Patriotten) hareketinin desteğiyle Stadtholder (Devlet Başkanı V. Willem İngiltere’ye kaçınca Batavya Cumhuriyeti ilan edilmiş, ilk "Kardeş Cumhuriyeti" (Soeur-république) ve uydu devleti olarak tarih sahnesine çıkmıştır. İsim, Antik Çağ’da bu bölgede yaşamış Cermen kabilesi Batavlardan alınmıştır. Eski gevşek konfederasyon yapısı yerine merkeziyetçi ve üniter bir devlet yapısı kurulmuştur. 1789’da kabul edilen İnsan Hakları Bildirgesi 1791’de kabul edilen Fransız Anayasası’na ön söz olarak eklenmiştir. Din ile devlet işleri birbirinden ayrılmış, lonca sistemi kaldırılmış ve vergi sistemi standartlaştırılmıştır.
Napolyon Bonapart, Hollanda üzerindeki kontrolünü tam ve mutlak hale getirmek amacıyla 1806 yılında cumhuriyet rejimine son vermiş ve ülkeyi Hollanda Krallığı'na dönüştürerek tahta kardeşi Louis Bonaparte'ı çıkarmıştır. Batavya Cumhuriyeti, kısa ömürlü ve dışa bağımlı bir yapı olmasına rağmen, modern Hollanda'nın anayasal ve idari temellerinin atıldığı geçiş dönemi olarak kabul edilir.
1795 yılında Fransa ile imzalanan Lahey Anlaşması uyarınca Cumhuriyet, 25.000 kişilik Fransız işgal ordusunun tüm masraflarını karşılamak ve 100 milyon tazminat ödemek zorunda kalmıştır. Ayrıca Fransız askerlerinin desteğiyle 1798 ve 1801 yıllarında hükümet darbeleri yapılnıştır.
Napolyon iktidara geldikten sonra Batavya üzerinde denetimini arttırmış ve 1806’da Cumhuriyet’i feshederek kardeşi Louis Bonaparte’i Hollanda Kralı ilan etmiştir. Bu dönem Hollanda iktisadi tarihi açısından bir çöküş dönemidir. Fransa’nın müttefiki olan Batavya Cumhuriyeti Büyük Britanya’nın müttefiki haline gelmiştir. İngiliz Kraliyet Donanması, Hollanda limanlarını ablukaya alarak uluslararası ticareti felç etmiş, Batavya’nın denizlerdeki zayıflığından faydalanarak Seylan /Sri Lanka), Ümit Burnu (Güney Afrika) ve Guyana gibi stratejik Hollanda sömürgelerini ele geçirmiştir.
Osmanlı’nın Hollanda’dan gemi alışı
1790 yılında Osmanlı Deniz Kuvvetleri için İngiltere ve Felemenk’ten üçer adet harp gemisi alımına karar verilmiş. Konu her iki ülkenin elçilerine resmen iletilmiş. Felemenk elçisi ise cevabi takririnde, satılık gemilerin hin-i tesliminde (teslim edileceği zaman) parasının verilmesini talep etmiş. Devlet, irade çıkararak sorumlu bir kişi belirlemiş ve hemen işleme geçmesi için irade çıkartmış. 1792 yılına girildiğinde bir kez daha işlemlerin hızlandırılması istenmiş. Elçi ve tüccarlarla her türlü pazarlığın İstanbul’da yapılması da şart koşularak beğenilmediği takdirde avdet (dönüş) masrafının verileceği belirtilmiş.
İşlem süresi uzayınca yazışmalar yeniden başlatılmış. Felemenk Cumhuriyeti’ne sipariş edilen harp gemisinin bir an önce getirilmesi ve hangi sınıf harp gemisi olduğunun bildirilmesi istenmiş.
Batavya Cumhuriyeti’nin ve Hollanda Krallığı’nın geçirdiği evreler ve yaşadıkları olumsuzluklar nedeniyle gemi anlaşmasının nasıl sonuçlandığı konusunda bir kesinlik sağlanamamıştır. Daha sonraki yıllarda da Osmanlı Devleti parasını peşin olarak ödediği halde Sultan Osman-ı Evvel ve Reşadiye zırhlılarını I. Dünya Savaşı’nın çıkması nedeniyle alamamıştır. Günümüzde de yine parasını ödediğimiz halde 2019 yılından beri altı adet F 35 savaş uçaklarını da alamadık
