Candan ve samimi bir gülümseme sadece ruh sağlığımızı değil; stres düzeyimizi, kalp sağlığımızı, sosyal ilişkilerimizi ve hatta bağışıklık sistemimizi bile olumlu etkileyebilir. Bunu bilimsel çalışmalar söylüyor. İnsan vücudundaki en minik kaslardan bazılarının oluşturduğu gülümseme, aslında bedenin farklı fonksiyonlarını aynı anda etkileyen kuvvetli bir biyolojik cevaptır. Araştırmalar, gülümsemeyle birlikte beynimizde “iyi hissettiren” bazı kimyasalların artığını ortaya koymuştur. Gülümsemeyle birlikte salınan Endorfin, Serotonin ve Dopamin; mutluluk hissini arttırır ve stres hormonlarının azalmasına yardımcı olur.
Yüzümüzle iç dünyamız arasında yakın bir alışveriş var
ABD’de yapılan bir çalışmada, stresli görevler sırasında gülümseyen bireylerin kalp hızlarının daha düşük olduğu ve stres sonrası toparlanmalarının daha hızlı gerçekleştiği gösterilmiştir. Hatta kişinin bilinçli bir şekilde zorla gülümsemesinin bile bu olumlu etkiyi oluşturabilmesidir. Bir başka araştırmada, komik bir olay ya da şaka bekleyen kişilerin vücudunda kortizol ve adrenalin gibi stres hormonları %38 ila %70 oranında düşüş göstermiştir.
Bedenimizin içindeki ağrı kesici
Özellikle endorfin seviyeleri kanda yükselirse ağrı kesici etkisi vardır. Bu nedenle kişi bazen gerçekten mutlu olmasa bile gülümserse; beynin buna olumlu cevaplar verdiği gösterilmiştir. Oxford Üniversitesi’nden bilim insanlarının yaptığı bir araştırma, kahkaha atmanın ağrı eşiğini arttırdığını kanıtladı. Yine komedi programları izleyen insanların, 15 dakikalık bir kahkahanın ardından acıya dayanma sürelerinin %10 arttığı tespit edilmiştir. Dostlarla atılan kahkaha ise bu deneyimi bir adım öteye taşıyor. Küçük beyin görüntüleme çalışmalarında, birlikte gülmenin beynin haz ve ağrının düzenlenmesinde görev alan doğal opioid sistemiyle ilişkisi gösterildi. Paylaşılan kahkaha, yakınlık hissini de güçlendirebiliyor.
Daha kuvvetli bir bağışıklık sistemi için gülümseyin
Kronik stres bağışıklık sistemini baskılayabilir. Gülümseme ve kahkaha stres hormonlarını azaltarak bağışıklık sisteminin daha dengeli çalışmasına katkı sağlayabilir. Çalışmalarda, olumlu hislerin mikroplarla mücadelede bağışıklık hücrelerinin fonksiyonunu artırabildiği gösterilmiştir. Ayrıca T-lenfosit (bağışıklık hücresi) aktivitesinin arttığı ve virüsler ve tümörlerle savaşan gamma interferon gibi proteinlerin üretiminin yükseldiği belirtilmiştir.
Kalbe faydalı, tansiyon düşürücü
Gülümseme sırasında stres hormonları azalır, damar gevşemesi artabilir ve bu da kalp yükünün hafiflemesine sebep olabilir. Bazı çalışmalarda gülümseme ve kahkahanın kan basıncını düşürmeye yardımcı olabileceği, damar iç yüzeyi olan endotelin işlevini olumlu etkileyebileceği gösterilmiştir. Bu nedenle olumlu duyguların kalp sağlığı üzerinde koruyucu etkileri olabileceği düşünülmektedir.
Gülümseme ömrü uzatabilir mi?
Norveç’te 53 binden fazla kişinin 15 yıl izlendiği ve 2016’da yayımlanan bir araştırmada, mizah anlayışının belirli bir boyutunda yüksek puan alan kadınlarda kalp-damar hastalıklarına ve enfeksiyonlara bağlı ölüm oranları daha düşük bulundu. Erkeklerde ise enfeksiyonlara bağlı ölümler açısından benzer bir ilişki görüldü.
Gülümseme bulaşıcıdır ve çok hızlı yayılır
Gülümsemenin biyolojik etkileri ve bedenimize olan faydalarının yanında sosyal etkileri de çok değerlidir. Gülümsemek, sosyal ilişkilerimizi güçlendirir. Güzel bir sosyal çevre, bilinen en büyük mutluluk ve huzur kaynaklarından biridir. Araştırmalar, gülümsemenin beynimizde 2000 kalorilik çikolata yemekle aynı ödül mekanizmasını etkilediğini gösteriyor Hem kalorisi sıfır, hem de ücretsiz. Gülümseyen insanlar daha güvenilir, daha sıcak ve daha ulaşılabilir algılanır. İnsan beyni karşısındaki yüz ifadelerini taklit etmeye eğilimlidir; bu nedenle gülümseme “bulaşıcıdır.” Bir başka çalışmada gülümseyen birine bakmanın yüz kaslarımız üzerindeki normalde sahip olduğumuz kontrolü baskıladığı ve olumlu düşünceleri oluşturduğu göstermiştir. Bir kişinin tebessümü, bulunduğu ortamın havasını hemen değiştirebilir. Özellikle sağlık çalışanları, öğretmenler ve ebeveynler için bunun önemi büyüktür. Bilimsel çalışmalar, ağız köşelerini kaldıran ve göz çevresini kırıştıran samimi, içten ve gerçek gülümseme olarak isimlendirilen “Duchenne gülümsemesi”nin faydasının fizyolojik olarak daha belirgin olduğunu göstermiştir.
Gülen yüzünüzü sevdiklerinizden ve çevrenizden esirgemeyin.
Sağlıklı ve bol bol güldüğünüz günler dilerim.
